Ahmet Taşgetiren
Asıl değişmesi
gereken...
Evet, asıl değişmesi gerekeni söylüyorum: Bu, sistemin özündeki zihniyettir. O da,
küçük bir kesimin, toplumsal olanı gözetleme, denetleme ve yargılama hakkı
bulunduğu ön kabulüdür. Sistemin özündeki sancı budur ve bu değişmedikçe
Türkiye'de demokrasi ve hukuk devleti olmaz, sancı da bitmez. Bir şey daha: Son
sancılar, toplumun bu sancılı yapıyı değiştirme yönündeki iradesinin daha etkin
hale gelmesinin ürünüdür.
Şimdi konuyu biraz açalım:
Milliyet'in "başörtüsü - türban araştırması"ndan yola çıkalım.
Tarhan Erdem yönetimindeki A&G Kamuoyu Araştırma Kurumu'nun yaptığı kamuoyu
araştırması, daha önce Ali Çarkoğlu ve Binnaz Toprak tarafından yapılan benzeri
bir araştırmayı onaylayıcı sonuçlar ortaya koydu.
İşte rakamlar:
-Türkiye'deki hanelerin yüzde 77'sinde başı örtülü kadın var.
-Diplomasızlarda yüzde 91.5'i bulan başörtülü oranı, üniversite mezunlarında bile
yüzde 10.5 seviyesinde.
-Evli kadınların yüzde 72.7'si başörtülü.
-Türkiye ortalamasında başörtülü oranı yüzde 64.7
-18-27 yaş arasında başörtülü kadın oranı yüzde 46.9, 44 ve daha yüksek
yaşlarda oran yüzde 78.2
Bunlar, "Türkiye'deki başörtüsü gerçeği"nin toplumsal göstergesi. Yani
eğer "toplumsal gerçeklik" başkasının özgürlüğünü engellemediği
ölçüde bir meşruiyyet gerekçesi ise, "başörtüsü"nün toplumsal
meşruiyyeti tartışma götürmeyecek kadar açık.
Erdem'in kamuoyu araştırmasının bir de "başörtüsünün toplum tarafından
algılanma biçimi" açısından ortaya çıkan sonuçları var. O da önemli.
Türkiye'de en çok tartıışlan konu şu: Acaba başörtüsü bir "siyasal
simge" mi? Çünkü tartışma -haklı olmamakla birlikte- "simge" iddiası
üzerinde odaklaşıyor.
Araştırmanın sonuçlarına göre toplumun sadece yüzde 19.2'si başörtüsünü
"laiklik karşıtlığının simgesi" olarak algılıyor. Toplumun yüzde 70'i
ise bu soruya "hayır" cevabını veriyor. İlginçtir CHP'lilerin bile
çoğunluğu, yani yüzde 47.5'i başörtüsünü "laiklik karşıtı bir simge"
olarak görmüyor. Başörtüsünü "simge" olarak değerlendiren CHP'lilerin
oranı yüzde 42.4'te kalıyor.
İşte Türkiye'deki "başörtüsü gerçeği" bu.
Oysa bir gerçek daha var ki Türkiye'de başörtüsü yasağı yıllardan beri sürüyor.
Başbakan'ın eşinin başörtüsü bile gerilim konusu oluyor.
Neden?
İşte o temel sancı yüzünden.
Sistemin meşruiyyet vizesinin kendilerinden sorulacağını düşünen bir grup, belki de
o "başörtüsü laiklik karşıtı simge" kanaatini sergileyen ve ancak
toplumun yüzde 19'unu oluşturan bir grup kendilerinde toplumun geriye kalanını
denetleme, gözetleme, yargılama hakkı görüyor ve toplumun yüzde 70'lik diğer
kesimine karşı yasaklar üretiyor.
Artı, o yüzde 70'in, yüzde 19'lar nezdinde kendi davranışlarının
"masumiyet"ini ispat etmesi düzenini işletiyor.
Hepimiz oturuyoruz, ve "biz masumuz" söylemi üretiyoruz. Hepimiz yani,
öğrenciler, kamu görevlileri, siyasi kadrolar, medya... Hatta böyle, aslında
kendileri başörtülü olmadıkları halde, toplumsal gerçeklik sebebiyle başörtüsü
konusunda özgürlük açılımı sağlayan araştırmacılar bile dört elle sarılınan
kişiler haline geliyor.
İşin içinde hep bir zihniyet sancısı var.
Türkiye'de birileri birilerini yargılama hakkı bulunduğunu düşünüyor.
Yine Türkiye'de birileri suçluluk duygusuna itilerek birilerine karşı kendilerinin
masumiyetini ispatlama çabası içine giriyorlar.
Bizler, sözümona en özgür olması gereken medya mensupları bile, hiçbir hukuki
mesnedi bulunmayan bir "akreditasyon" uygulamasına karşı, hukuk alanında
çıkış yolu göremediğimiz için "masumiyet ispatı" çabalarına giriyoruz.
Sözümona hukuk devletiyiz, sözümona demokrasi kurallar ve kurumlar düzenidir.
Yoo, halktan çuval çuval oy almış siyasi kadroların bile dramatik bir biçimde kendi
meşruiyyetlerini ispat çabalarına itildikleri bir çarpık zemini paylaşıyoruz.
Ama değişiyor Türkiye.
Bilinç yükselmesi ayan beyan görülüyor.
İnsanlar de facto (fiili) yapıyı sarsarcasına sorguluyor.
"Dayatma"ların meşruiyyet zemini tiftik tiftik atılıyor.
Bence fazla zamanı kalmadı. Geçen zaman çok şey öğretti Türkiye'ye... Darbeler
bile bir eğitim gerçekleştirdi ve "artık yeter" demeyi öğretti Türkiye
insanına.
Bir gün azınlık görüşlerin, çoğunluk görüşleri yasaklarla kuşattığı ve
çarkları birbirine kırdıran hüviyetiyle ülkeyi derin sancılar içine iten sistem
yapılanışı değişecek. Türkiye işte o zaman, sancılardan kurtulup kanatlanacak.
İnsanlarımız ne kadar çabuk haklarının bilincine varır ve bu çarpık yapıyı
sorgulayacak bilinç düzeyine ulaşırlarsa, Türkiye'nin sancılardan kurtuluşu o kadar
çabuklaşacak.
Bir gün insanlar yüksek sesle şöyle diyecek:
-Hangi hakla?
yenisafak.com.tr
